> ## Content Index > Fetch the complete content index at: https://geopolitics.nl/llms.txt > Use this file to discover other available public pages before exploring further. # Briefing 11 september 2026 — Houthi's nemen het laatste eiland in de Bab al-Mandab - URL: https://geopolitics.nl/briefing-11-september-2026/ - Published: 2026-09-11T12:00:00.000Z - Updated: 2026-09-11T14:40:26.000Z - Description: Twee zeestraten bepalen deze vrijdag de olieprijs: bij de ene nemen de Houthi's het laatste eiland, bij de andere gaan Iran en de Golfstaten maandag aan tafel. - Author: Redactie GeopoliticsNL - Tags: Midden-Oosten, Energie, Economie ## Achtergrond — de lopende trends *Zeestraten — twee knelpunten tegelijk: de Straat van Hormuz ligt sinds februari grotendeels dicht, en de uitwijkroute door de Rode Zee komt nu zelf onder Houthi-controle.* *Iran — onderhandelen en vechten tegelijk: Teheran zoekt erkenning van zijn rol bij de doorvaart en voert ondertussen aanvallen uit op Amerikaanse schepen en bases in de regio.* *Olie — de buffers raken op: voorraden, zwakke Chinese vraag en pijpleidingen die de zeestraat omzeilen hielden de prijs maandenlang lager dan verwacht; die drie zijn eindig.* *Rente — van verlagen naar verhogen: de ECB verkrapte deze week, en de markt gaat er nu van uit dat de Amerikaanse centrale bank volgt.* ## Rode Zee — het laatste eiland in de zeestraat De [Houthi's](https://geopolitics.nl/uitleg/wie-zijn-de-houthis/) vochten tot vorige week vooral op zee: een blokkade tegen Saoedi-Arabië, raketten op Saoedische olie-installaties, aanvallen op schepen. Sinds begin september voeren ze een offensief te land, langs de kust van de Rode Zee, tegen de door Riyad gesteunde regeringstroepen. Donderdag namen ze de havenstad Mocha. Op vrijdag 11 september namen Houthi-strijders het eiland Perim in, midden in de [Bab al-Mandab](https://geopolitics.nl/uitleg/rode-zee-suezkanaal/). Twee Jemenitische regeringsbronnen bevestigden dat tegenover CNN; een regeringsfunctionaris zei tegen persbureau AFP dat de overname van het gebied rond de zeestraat is voltooid. De Houthi's lieten weten dat de doorvaart "veilig is voor iedereen" behalve voor Saoedi-Arabië. De inname volgde op bijna een week gevechten aan de fronten in de provincies Hodeida en Taiz, waarna de kustvlakte openlag. Twee dingen veranderen hierdoor. Het eerste is dat een scheepvaartroute nu door een gewapende groep wordt beheerst in plaats van beschoten — een blokkade eindigt als de escorte terugkeert, maar bezit van de kust en van het eiland in de zeestraat niet. Het tweede is subtieler en wordt gemakkelijk over het hoofd gezien: dat de winst van de Houthi's de Iraanse doelen dient, betekent niet dat de groep haar verdere optreden rond de zeestraat op die doelen zal afstemmen. Volgens Jemenitische functionarissen werken de Houthi's sinds de zomer aan een eigen heffingenstelsel voor passerende schepen. Wie de kust bezit, kan zelf tol heffen. **Wat dit betekent in de praktijk:** Door de Bab al-Mandab gaat ongeveer twaalf procent van de wereldhandel, en het is de route naar het Suezkanaal. Reders die hier niet meer door willen, varen om Kaap de Goede Hoop, een flink langere en duurdere route. Dat werkt met vertraging door in de prijzen van vrijwel alles wat Europa uit Azië haalt, en Rotterdam is het eerste Nederlandse adres waar die vertraging zichtbaar wordt. ## Golf — Iran en de Golfstaten praten over Hormuz Sinds de Straat van Hormuz in februari grotendeels sloot, loopt het overleg over heropening via Oman. Teheran en Muscat werkten in augustus aan een tijdelijke doorvaartcorridor, maar dat bleef een afspraak tussen twee landen. De Golfstaten zaten er niet bij. Dat verandert maandag. Golfstaten sturen hun ministers van Buitenlandse Zaken naar een ontmoeting met hun Iraanse collega over een tijdelijke regeling voor de scheepvaart door de [Straat van Hormuz](https://geopolitics.nl/uitleg/straat-van-hormuz/), meldden de Financial Times en Bloomberg vrijdag. De Iraanse woordvoerder Esmail Baghaei noemde de plaats en de datum: maandag in de Omaanse kustplaats Salalah, met de ministers van Irak en de Arabische Golfstaten aan tafel. Wat hier gebeurt, is dat een bilaterale afspraak een regionale wordt. Voor het eerst sinds februari onderhandelen de Golfstaten met Teheran óver het beheer van de zeestraat in plaats van eromheen. Dat is precies de erkenning die Iran zoekt, en ook precies waarom het resultaat onzeker is: de besluitvorming in Teheran wordt gedomineerd door de harde lijn rond Revolutionaire Garde-commandant Ahmad Vahidi, die juist ontevreden is omdat erkende zeggenschap over de zeestraat uitblijft. Dezelfde week vuurde Iran een raket met clustermunitie af op een Amerikaanse basis in Jordanië en legde het opnieuw zeemijnen in de straat. **Wat dit betekent in de praktijk:** Een tijdelijke regeling die werkt, zou de oliemarkt meer verlichting geven dan welk staakt-het-vuren aan land ook — door Hormuz ging voor de oorlog ongeveer een vijfde van alle olie. Maar een regeling die Iran zeggenschap geeft over wie er doorvaart, vestigt tegelijk een tolregime in een zeestraat die niemand kan omzeilen. Dat is de afweging die maandag in Salalah op tafel ligt, en de uitkomst bepaalt of de Europese energieprijzen dit najaar dalen of verder stijgen. ## Markten — olie op 109 dollar duwt de rente omhoog De financiële markten hebben de oorlog een half jaar lang opmerkelijk kalm verwerkt. Analisten wezen op drie buffers: westerse olievoorraden die werden aangesproken, tegenvallende Chinese import en pijpleidingen die de Straat van Hormuz omzeilen. Zolang die werkten, bleef de prijs onder de niveaus waarop de economie echt vertraagt. Donderdagavond noteerde Brent-olie 109 dollar per vat, terug op de piek van dit voorjaar. De Amerikaanse tienjaarsrente liep op tot 4,95 procent, dicht bij het hoogste punt in negentien jaar, en de termijnmarkt gaf vrijdag een kans van zeventig procent dat de Amerikaanse centrale bank volgende week de rente verhoogt in plaats van verlaagt; een week eerder was dat nog fiftyfifty. Goldman Sachs verhoogde zijn raming voor het einde van het jaar met vijf dollar, naar 85 dollar per vat, met een waarschuwing voor "aanzienlijk opwaarts risico". Energiedeskundige Jason Bordoff van Columbia University vatte de omslag samen: de buffers zijn niet eeuwig, en "zelfgenoegzaamheid zou de verkeerde les zijn". Capital Economics schat dat overslag van schip op schip tot twaalf miljoen vaten per dag door de straat liet glippen, tegen zo'n twintig miljoen voor de oorlog, en dat het nieuwe geweld dat moeilijker maakt. Ondertussen pakte een Amerikaanse poging om de rente te temmen averechts uit. Minister van Financiën Bessent kocht voor zes miljard dollar eigen staatsobligaties terug om wat hij "koorts" noemde te breken; beleggers vonden het bedrag te klein en het gebaar veelzeggend. Ellen Zentner van Morgan Stanley, lid van het adviescomité dat het ministerie over schulduitgifte adviseert, zei erover dat "we niet kunnen negeren dat er risico's van het type opkomende markt zitten in sommige acties die de Verenigde Staten ondernemen". **Wat dit betekent in de praktijk:** Duurdere olie én een hogere rente tegelijk is de combinatie die het moeilijkst is op te vangen: benzine, boodschappen en leningen worden alle drie duurder. Voor Nederland komt daar de hypotheekrente bij, die de Europese kapitaalmarkt volgt. En de raffinagecapaciteit is krapper dan de olievoorraad, wat verklaart waarom diesel en benzine aan de pomp sneller stijgen dan de ruwe olie zelf. --- ## Verder in het kort **Russisch gas:** Havens in de Europese Unie ontvingen tussen januari en augustus 11,4 miljoen ton vloeibaar gas uit het Russische Jamal-project, tien procent meer dan vorig jaar, blijkt uit cijfers van analysebureau Kpler. Zeebrugge, Duinkerken en Montoir waren de grootste ontvangers. Volgens de organisatie Urgewald ging er in acht maanden 7,3 miljard euro naar Rusland, meer dan er in heel 2025 aan Russisch vloeibaar gas werd uitgegeven. Het Europese invoerverbod gaat pas eind 2026 in. **Bevroren tegoeden:** De Europese Commissie hervatte deze week het werk aan opties om de [bevroren Russische tegoeden](https://geopolitics.nl/uitleg/bevroren-tegoeden/) voor Oekraïne in te zetten. Een eerdere poging strandde op België, waar het grootste deel van de 210 miljard euro aan Russische centralebanktegoeden staat. **Canada:** Premier Carney en president Zelensky ondertekenden donderdag in Calgary een partnerschap voor honderd jaar. Canada wil binnen twee jaar miljoenen drones kunnen produceren en bestemt een derde daarvan voor Oekraïne; een nationale dronemarktplaats moet de Canadese krijgsmacht toegang geven tot zo'n vierhonderd leveranciers. **Ruimtevaart:** President Macron riep donderdag in Parijs op tot een gezamenlijke Europese aanpak van de ruimtevaart en noemde de sector "fragiel"; Commissievoorzitter Von der Leyen steunde een fusie van de ruimtevaarttakken van Airbus, Thales en Leonardo. De Duitse, Italiaanse en Spaanse regeringsleiders bleven weg, terwijl de betrokken bedrijven juist in hun landen grote belangen hebben. **AI-risico's:** Anthropic publiceerde deze week een rapport over misbruik van zijn modellen, met vijf gevallen waarin gebruikers de beveiliging omzeilden op een manier die biologische wapenontwikkeling kon ondersteunen. Op een G20-bijeenkomst in North Carolina drukten de Verenigde Staten vorige week juist een verklaring door die regeringen oproept tot vrijstellingen en snellere vergunningen voor AI-bedrijven. **BRICS:** Premier Modi ontvangt dit weekend president Xi en president Poetin op een [BRICS](https://geopolitics.nl/uitleg/wat-is-brics/)\-top in New Delhi. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zei vrijdag dat een aparte ontmoeting tussen Xi en Modi wordt voorbereid en dat Peking de betrekkingen "vanuit een strategisch en langetermijnperspectief" wil benaderen.