Waarom varen schepen om Afrika in plaats van door het Suezkanaal?
De kortste route tussen Azië en Europa ligt er grotendeels verlaten bij. Tien tot vijftien dagen omvaren is het nieuwe normaal — en jij betaalt mee.
Het Suezkanaal is sinds 1869 de kortste weg tussen Azië en Europa — een van de belangrijkste vaarroutes ter wereld. Toch kiezen veel van de grootste rederijen sinds eind 2023 stelselmatig voor een omweg van duizenden kilometers, om de zuidpunt van Afrika heen. De reden ligt niet bij het kanaal zelf, maar bij de zee ervoor.
Wat is er aan de hand?
Wie het Suezkanaal wil bereiken, moet door de Rode Zee en de smalle zeestraat Bab al-Mandab bij Jemen. Vanaf november 2023 begonnen de Houthi's — een door Iran gesteunde beweging die grote delen van Jemen beheerst — daar schepen aan te vallen met drones en raketten, naar eigen zeggen uit solidariteit met Gaza. Voor rederijen veranderde de rekensom onmiddellijk: de oorlogsrisicopremies voor verzekeringen schoten omhoog, en geen lading is een bemanning waard. De grote containerrederijen legden de route stil en stuurden hun schepen om Kaap de Goede Hoop — tien tot vijftien dagen extra per reis.
Hoe groot is het effect?
Op het dieptepunt zakte het aantal passages door het Suezkanaal van zo'n 75 naar ruwweg 30 per dag, en zag Egypte — waarvoor het kanaal een van de belangrijkste inkomstenbronnen is — de kanaalinkomsten met zo'n zestig procent kelderen. Voor de wereldeconomie betekent omvaren: langere levertijden, hogere brandstof- en verzekeringskosten, en minder effectieve scheepscapaciteit, wat de vrachtprijzen opdrijft. Opvallend genoeg bleek de schok draaglijk: de wereldvaart heeft overcapaciteit en past routes verrassend snel aan. Maar de kosten verdwijnen niet — ze verschuiven naar de prijs van producten.
Waarom hoor je er nu over?
Omdat de route een jojo is geworden die meebeweegt met het Midden-Oosten. Na het staakt-het-vuren in Gaza begon begin 2025 voorzichtig herstel; toen dit voorjaar de oorlog rond Iran en de Straat van Hormuz escaleerde, kozen grote rederijen opnieuw voor de omweg. Elk nieuw incident — of alleen al de dreiging ervan — zet de teller terug. De diepere les: de wereldhandel hangt aan een handjevol nauwe doorgangen, en wie in Jemen een drone lanceert, verplaatst schepen aan de andere kant van de wereld.
Wat betekent dit voor Nederland?
Rotterdam is de grootste haven van Europa en de eindbestemming van veel van precies deze routes: verschoven aankomsttijden en golven van vertraagde schepen werken direct door in de Nederlandse logistiek. De consument merkt het diffuser maar wel degelijk — in levertijden en in prijzen, boven op wat energieprijzen al doen. En Nederland vaart zelf mee in de beveiliging: Nederlandse marineschepen namen deel aan de Europese missies die de doorvaart moeten beschermen. Een zeestraat bij Jemen is voor een handelsland aan de Noordzee dichterbij dan hij op de kaart lijkt.
Laatst bijgewerkt: juli 2026