Uitleg

Hoe veranderen drones de oorlog?

Een wapen van duizend euro dat een tank van miljoenen uitschakelt: drones draaien de economie van de oorlog om.

Hoe werken sancties — en werken ze eigenlijk?

Sancties zijn het favoriete wapen van landen die geen oorlog willen voeren. Maar hoe werken ze — en werken ze eigenlijk?

Liggen er Amerikaanse kernwapens in Nederland?

Officieel bevestigt niemand het. Toch weet vrijwel iedereen het antwoord — en dat zit vernuftiger in elkaar dan het lijkt.

Staakt-het-vuren, wapenstilstand, vredesakkoord — wat is het verschil?

"Er is een deal" kan drie heel verschillende dingen betekenen. Het verschil bepaalt of een oorlog echt voorbij is — of alleen pauzeert.

Waarom geven landen ineens zoveel uit aan defensie?

Vijf procent van alles wat Nederland verdient, naar defensie. Waar komt dat getal vandaan — en wie betaalt het?

Waarom is de Straat van Hormuz zo belangrijk?

Eén zeestraat van nog geen veertig kilometer breed bepaalt mede wat jij aan de pomp betaalt. Zo werkt dat.

Waarom is Taiwan zo belangrijk voor de wereld (en voor ASML)?

Het lot van een eiland aan de andere kant van de wereld hangt samen met een fabriek in Veldhoven. Taiwan uitgelegd.

Waarom merk jij geopolitiek aan je energierekening?

Tussen een drone-aanval op zesduizend kilometer afstand en jouw maandtermijn zitten drie schakels. Dit zijn ze.

Waarom valt Oekraïne Russische raffinaderijen aan?

Waarom richt Oekraïne zijn drones op raffinaderijen in plaats van op olievelden? Omdat een raffinaderij het zwakste punt in de Russische oorlogsmachine is.

Waarom varen schepen om Afrika in plaats van door het Suezkanaal?

De kortste route tussen Azië en Europa ligt er grotendeels verlaten bij. Tien tot vijftien dagen omvaren is het nieuwe normaal — en jij betaalt mee.

Waarom wil Trump Groenland?

57.000 inwoners, een gigantische ijskap — en drie redenen waarom de machtigste man ter wereld het eiland wil hebben.

Waarom willen landen van de dollar af?

De dollar is het besturingssysteem van de wereldeconomie — en juist daarom willen steeds meer landen eraf. Lukt dat ook?

Waarom zijn zeekabels en de Noordzee een veiligheidsrisico voor Nederland?

Internet, gas en stroom van heel Nederland lopen over de bodem van één drukke, ondiepe zee. Die bodem is vrijwel onbeschermd.

Wat doet de NAVO eigenlijk — en wat gebeurt er op een NAVO-top?

Wat de NAVO dagelijks doet, hoe een NAVO-top werkt, en waarom één woord — consensus — verklaart waarom toppen soms mislukken.

Wat doet een EU-voorzitterschap eigenlijk?

Ierland is nu "voorzitter van Europa". Maar wat betekent dat — en waarom maakt het uit welk land aan het roer staat?

Wat geeft Nederland aan Oekraïne — en waarom?

Ruim 17 miljard euro toegezegd, F-16's geleverd, een tienjarig veiligheidsverdrag. De cijfers, de redenen — en het debat.

Wat is afschrikking — en waarom werkt dreigen soms beter dan vechten?

Het hele westerse veiligheidsbeleid rust op één psychologisch principe: zorg dat de aanval nooit komt. Zo werkt dat — en zo faalt het.

Wat is artikel 4 van de NAVO?

Vóór de beroemde bijstandsbelofte van artikel 5 zit een lichtere trede: het overleg van artikel 4. Juist die trede wordt steeds vaker genoemd.

Wat is artikel 5 van de NAVO?

Eén aanval op één NAVO-land geldt als aanval op allemaal — maar wat artikel 5 daarna precies verplicht, is subtieler dan vaak gedacht.

Wat is BRICS en waarom doet het ertoe?

Tien landen, bijna de helft van de wereldbevolking, en één gedeelde wens: minder westerse dominantie. Maar is BRICS een machtsblok of een praatclub?

Wat is de chipoorlog tussen de VS en China?

Amerika probeert China's toegang tot de beste chips af te snijden. Nederland werd ongevraagd frontstaat in die strijd.

Wat is een oorlogseconomie?

Rusland geeft meer uit aan het leger dan aan bijna al het andere — en kán daar bijna niet meer mee stoppen. Dat is de val van de oorlogseconomie.

Wat is een proxy-oorlog?

Grootmachten die elkaar bevechten zonder elkaar aan te raken — via de legers van anderen. Het is het vaste patroon achter veel conflicten.

Wat is een schaduwvloot?

Honderden verouderde tankers met vage eigenaren en uitgeschakelde transponders houden de Russische olie-export draaiende — soms vlak langs onze kust.

Wat is het verschil tussen de EU en de NAVO?

Allebei "Europa", allebei in Brussel, grotendeels dezelfde landen — en toch twee wezenlijk verschillende clubs. Zo houd je ze uit elkaar.

Wat is het vetorecht in de VN-Veiligheidsraad?

Vijf landen kunnen elk besluit van de Verenigde Naties in hun eentje tegenhouden. Waarom is dat zo geregeld — en waarom verandert het niet?

Wat is hybride oorlogsvoering?

Geen tanks, wel doorgeknipte kabels, gestoorde gps en nepnieuws. Hybride oorlog is ontworpen om nét geen oorlog te zijn.

Wat is mobilisatie — en hoe werkt dat in Rusland?

Als een land 'mobiliseert', verandert er iets fundamenteels: de oorlog komt naar de burger. Zo werkt het — en daarom is het zo'n gevreesd woord.

Wat is OPEC en hoe bepaalt het de olieprijs?

Een kartel dat al 65 jaar aan de oliekraan draait — maar dat na het vertrek van de Emiraten zijn zwaarste crisis in decennia beleeft.

Wat is uraniumverrijking — en wanneer is het een wapen?

Hetzelfde apparaat dat brandstof voor kerncentrales maakt, kan materiaal voor een bom maken. Dat is het hele Iran-probleem in één zin.

Wat zijn bevroren tegoeden en waarom zijn ze een drukmiddel?

Honderden miljarden aan Russisch en Iraans geld staan "bevroren". Wat betekent dat precies — en waarom geeft niemand het gewoon uit?

Wat zijn zeldzame aardmetalen en waarom vecht iedereen erom?

Zeventien metalen die je nergens ziet, maar overal in zitten — en waarvan China de kraan kan dichtdraaien. Dat is geen theorie: het gebeurde al.