Achtergrond bij de artikelen van vandaag
Oekraïne — drone-aanvallen beginnen effect te sorteren: Rusland erkende deze week voor het eerst publiekelijk dat Oekraïense aanvallen op zijn olie-infrastructuur een brandstoftekort veroorzaken — maanden nadat de campagne begon.
Iran — twee onderhandelingssporen uit elkaar getrokken: De gesprekken over bevroren tegoeden (Doha) en over kernwapens (Zürich) lopen nu gescheiden; Iran probeert het eerste los te koppelen van het tweede.
Libanon — akkoord op papier, Hezbollah in verzet: Het Libanese leger en Israël hebben een viertraps terugtrekkingsmechanisme overeengekomen voor zuidelijk Libanon; Hezbollah probeert het akkoord juridisch onderuit te halen.
Venezuela — Washingtons keuze van januari wordt getest: De aardbeving dwingt een eerste oordeel af over de Amerikaanse beslissing om Rodríguez boven de democratisch gekozen Machado te stellen — en de eerste signalen zijn niet goed.
Ruslands grote gok is mislukt
Rusland dacht dat de nieuwe Amerikaanse president een man was die zich niet bemoeit met de wereld buiten Amerika, en die Rusland rustig zijn gang zou laten gaan in de voormalige Sovjet-landen. Die inschatting was verkeerd.
In de praktijk heeft Trump de beperkingen op Oekraïense langstandsaanvallen op Russisch grondgebied opgeheven, worden westerse inlichtingendiensten ingezet om Russische luchtafweer te omzeilen, en heeft Amerika een oorlog gevoerd tegen Iran — terwijl Rusland machteloos toekeek. America First betekent niet dat Amerika zich terugtrekt. Het betekent dat Amerika doet wat het wil, zonder te vragen of bondgenoten meegaan.
Rusland trekt hieruit één conclusie: onderhandelen met Washington heeft geen zin. Niet omdat er geen gesprekken zijn, maar omdat Moskou elke Amerikaanse toezegging als onbetrouwbaar beschouwt. Het antwoord is geen nieuwe diplomatieke zet, maar het opbouwen van een veiligheidsarchitectuur die Amerikaanse druk kan doorstaan. Maar hier stuit Rusland op een probleem dat het zelf erkent: het heeft partners — China, India, Turkije — maar geen echte bondgenoten in militaire zin, behalve Noord-Korea.
Wat dit betekent in de praktijk: Elke diplomatieke opening die de VS biedt ziet Moskou nu niet als uitnodiging, maar als bevestiging dat onderhandelen zinloos is. De oorlog in Oekraïne beweegt daarmee niet richting een oplossing. Hij loopt vast, of hij escaleert.
Iran wil zijn sterkste troef zo vroeg mogelijk uitspelen
Er wordt vergaderd in Qatar — maar niet over Irans nucleaire programma. Iran wil één ding: de bevroren tegoeden die de VS vasthoudt zo snel mogelijk vrijgegeven zien. Dat zijn honderden miljarden dollars die Iran kan gebruiken om zijn economie te herstellen en zijn militaire bondgenoten in de regio te herfinancieren.
Tegelijkertijd is er een conflict binnenshuis in Iran. Zestig religieuze leiders publiceerden een verklaring met rode lijnen voor de onderhandelaars: geen concessies over de Straat van Hormuz, geen gesprek over kernwapens. Maar de verklaring haalde geen unanimiteit — zelfs niet bij het dagelijks bestuur. Dat is uitzonderlijk. President Pezeshkian bezoekt religieuze gezagsdragers in Qom om steun op te bouwen voor het akkoord en zijn onderhandelaars politieke bescherming te bieden.
Als Iran de bevroren miljarden ontvangt vóórdat er een kernwapendeal is, verdwijnt het voornaamste drukmiddel van de VS. Met dat geld kan Iran Hezbollah herfinancieren en zijn milities in Irak heropbouwen. De VS weet dat — en is intern verdeeld over hoe ver het wil gaan.
Wat dit betekent in de praktijk: Als de VS de twee trajecten aan elkaar verbindt — geen assets zonder nucleaire vooruitgang — groeit de druk op Pezeshkian en wordt de interne machtsstrijd in Iran scherper. De komende weken bepalen of er over drie maanden nog een onderhandelingstafel staat.
Venezuela — de prijs van een beheersbare overgang
Toen de VS in januari 2026 Maduro liet verwijderen, koos Washington voor Delcy Rodríguez boven de democratisch gekozen Machado. De redenering was pragmatisch: legitimiteit kan wachten, chaos kan dat niet.
De aardbevingen van 24 en 25 juni hebben die keuze op de proef gesteld. De officiële dodentelling staat op 1.450; ongeveer 50.000 mensen worden nog vermist. De hulpverlening verloopt rommelig: noodhospitaals zonder middelen, wijken die wachten op eerste contact. Machado kondigt haar terugkeer aan vanuit Panama. Ze zegt dat Rodríguez haar tweemaal de toegang heeft geblokkeerd. Washington ontmoedigt haar terugkeer.
Dat laatste is veelzeggend: de VS beschermt Rodríguez actief — 100 reddingswerkers, 50 miljoen dollar hulp, tijdelijke opschorting van sankties — ook terwijl ze legitimiteit verliest.
Wat dit betekent in de praktijk: Als Rodríguez de ramp niet de baas wordt, is de VS het beste van beide werelden kwijt: geen democratisch gekozen leider, en ook geen effectief bestuur. De kans bestaat dat ze de crisis gebruikt om verkiezingen uit te stellen. Dan zit Venezuela opgescheept met een regime dat noch gekozen noch competent is — als gevolg van een Amerikaanse strategie die te voorzichtig was om de democratisch gekozen winnaar te steunen.
Overige ontwikkelingen
Oekraïne — Krim-offensief: In de nacht van 21 op 22 juni voerde Oekraïne een gecoördineerde aanval uit op de Kertsjstraat — Ruslands levensader naar de bezette Krim. Oliedepots, ferryterminals en luchtafweersystemen werden geraakt. Het is onderdeel van een systematische campagne om Ruslands logistiek naar de Krim af te snijden.
Irak — deadline voor ontwapening: De Iraakse regering heeft 30 september als deadline gesteld waarop pro-Iraanse gewapende groepen hun wapens aan de staat moeten overdragen. De meest concrete stap van Bagdad richting de VS-Iran-akkoordsvereiste om Irans proxynetwerk in te tomen — handhaving blijft een open vraag.
Libanon — veiligheidsannex vrijgegeven: De tekst van de beveiligingsbijlage bij het trilaterale akkoord tussen Israël, Libanon en de VS is gepubliceerd. Een viertraps mechanisme waarmee het Libanese leger de IDF geleidelijk vervangt in pilootzones in zuidelijk Libanon. Hezbollah probeert het akkoord als ongrondwettig te bestempelen.
EU-China handel: De EU en China hebben zichzelf vier maanden gegeven om een handelsakkoord te bereiken dat het deficit van 360 miljard euro terugdringt. De VS-China wapenstilstand over zeldzame aardmetalen loopt af op 11 november — als die niet verlengd wordt, krijgt Europa alsnog de gevolgen te voelen.