Waarom is Taiwan zo belangrijk voor de wereld (en voor ASML)?
Het lot van een eiland aan de andere kant van de wereld hangt samen met een fabriek in Veldhoven. Taiwan uitgelegd.
Als analisten één plek aanwijzen waar een grote oorlog de wereldeconomie in één klap zou kunnen stilleggen, is het Taiwan. Dat heeft twee redenen — een oude en een nieuwe.
De oude reden: geografie en een onopgeloste burgeroorlog
Taiwan bestuurt zichzelf sinds 1949, toen de verliezers van de Chinese burgeroorlog naar het eiland uitweken. Peking beschouwt het als afvallige provincie die "herenigd" moet worden, desnoods met geweld; de meeste landen — ook Nederland — erkennen Taiwan niet als staat, maar verzetten zich tegen elke gedwongen verandering van de status quo. Strategisch ligt het eiland bovendien midden in de "eerste eilandenketen" die China van de open Stille Oceaan scheidt: wie Taiwan controleert, controleert de maritieme toegang tot Oost-Azië. Voor de Verenigde Staten is de vraag of ze Taiwan zouden verdedigen dan ook geen sentimentele kwestie, maar de kern van hun positie in Azië.
De nieuwe reden: chips
Taiwan maakt het overgrote deel van 's werelds meest geavanceerde computerchips, geconcentreerd bij één bedrijf: TSMC. Die chips zitten in alles — telefoons, auto's, datacenters, wapens, AI-systemen. En hier komt Nederland binnen: de allernieuwste chips kunnen alleen worden gemaakt met lithografiemachines van ASML uit Veldhoven, dat in dat topsegment wereldwijd een monopolie heeft. De keten is dus absurd geconcentreerd: Nederlandse machines → Taiwanese fabrieken → de hele wereldeconomie. Een blokkade of oorlog rond Taiwan zou die keten doorsnijden, met gevolgen die de chiptekorten uit de coronajaren zouden doen verbleken.
Waarom hoor je er nu over?
De druk neemt van beide kanten toe. China voert de militaire intimidatie op met steeds grotere oefeningen rond het eiland en verklaart openlijk dat "hereniging" onvermijdelijk is; Amerika en zijn bondgenoten bouwen aan afschrikking en proberen tegelijk de chipproductie te spreiden — met nieuwe fabrieken in de VS, Japan en Europa. Paradox daarbij: hoe minder onmisbaar Taiwan wordt voor de wereldeconomie, hoe kleiner de economische rem op een Chinese aanval. Taiwans chipdominantie wordt daarom wel het "silicium schild" genoemd — bescherming en kwetsbaarheid tegelijk.
Wat betekent dit voor Nederland?
Geen westers land van deze omvang zit er zo diep in als Nederland. ASML is een van de waardevolste ondernemingen van Europa en het scharnier van de hele keten; de Nederlandse regering moest onder Amerikaanse druk exportbeperkingen naar China invoeren en zit daarmee middenin de supermachtconfrontatie. Een Taiwan-crisis is voor Nederland dus geen ver-van-mijn-bedshow: hij raakt de grootste onderneming van het land, de Brainport-economie rond Eindhoven, en elke sector die op chips draait — dat wil zeggen: allemaal.
Laatst bijgewerkt: juli 2026